Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp: Giải pháp chuyển đổi đất trồng lúa sang trồng rau màu phục vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp

(Mard-31/5/2017): Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng (CCCT), nhưng không làm mất đi các điều kiện thích hợp để có thể trồng lúa trở lại khi cần thiết cũng là cách phá thế độc canh cây lúa; giúp chủ động, linh hoạt hơn ứng phó với thị trường, biến đổi khí hậu, sử dụng có hiệu quả quỹ đất trồng lúa. Đây là một trong những yêu cầu cấp bách nhằm thực hiện chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Thời gian qua, nhiều mô hình chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng cây rau màu trên đất trồng lúa kém hiệu quả đã cho hiệu quả kinh tế cao hơn rõ rệt so với trồng lúa, nâng cao thu nhập của nông dân.

Nhằm góp phần cùng các địa phương tìm ra các giải pháp khả thi, nhất là các giải pháp về kỹ thuật sản xuất để thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi đất lúa như kế hoạch của Bộ đã đề ra, đồng thời nâng cao thu nhập cho nông dân, giảm chi phí sản xuất, giảm rủi ro trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, ngày 30 - 31/05/2017, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT Quảng Ngãi tổ chức Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp chuyển đổi đất lúa sang trồng rau màu phục vụ tái cơ cấu ngành nông nghiệp”.
Theo báo cáo của Cục Trồng trọt, năm 2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 915/QQĐ-TTg về chính sách hỗ trợ giống ngô để chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng cây ngô tại các vùng TDMNPB, BTB, DHNTB và Tây Nguyên, vùng ĐBSCL nhằm khuyến khích chuyển đổi trồng lúa sang trồng ngô nhằm tăng hiệu quả sản xuất; Việc chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng hàng năm khác đang được các địa phương quyết tâm thực hiện và nông dân đồng thuận cao; nhiều loại cây trồng có lợi thế và mang lại hiệu quả cao hơn trồng lúa; Chuyển đổi cây trồng trên đất lúa để ứng phó với biến đổi khí hậu, tiết kiệm nước tưới đối với những vùng trồng lúa thiếu nước tưới, đặc biệt trong điều kiện hạn hán đang có xu thế gia tăng…; Trong những năm qua, có nhiều tiến bộ kỹ thuật (TBKT) đã được nghiên cứu, ứng dụng thành công và mang lại hiệu quả cao trong sản xuất cây trồng cạn ngắn ngày như các TBKT về giống, biện pháp kỹ thuật canh tác được áp dụng vào các mô hình chuyển đổi trên đất lúa đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Nhiều địa phương vùng DHNTB và Tây Nguyên đã chủ động chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây rau, màu, cây công nghiệp ngắn ngày đặc biệt trong điều kiện biến đổi khí hậu nặng nề, hạn hán xảy ra thường xuyên nhằm phù hợp với điều kiện sản xuất và nâng cao thu nhập của nông dân. Vụ Đông Xuân 2016-2017, diện tích chuyển đổi đất lúa sang cây màu là 10.950 ha; diện tích chuyển đổi ít hơn vụ Đông Xuân năm trước, do mưa kéo dài, đất ướt nên rất khó khăn trong việc chuyển đổi từ đất lúa sang sản xuất cây trồng cạn.
Tuy nhiên, hiện nay, chưa có quy hoạch tập trung cho các cây trồng cạn chủ lực gắn với đầu tư xây dựng hệ thống thủy lợi tưới tiêu phù hợp; cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất hiện tại, nhất là thủy lợi chủ yếu phục vụ cho sản xuất lúa, chuyển đổi sang cây trồng cây trồng cạn cần phải có sự điều chỉnh và đầu tư thêm chí phí cho việc tiêu thoát nước. Việc ứng dụng cơ giới hóa còn rất hạn chế trong các khâu từ làm đất đến thu hoạch, phơi sấy; so với cây lúa thì cây trồng cạn đòi hỏi tiêu tốn nhiều lao động, qui mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún rất khó khăn trong các khâu dịch vụ cơ giới hóa.
Tại Diễn đàn, Cục Trồng trọt đã đưa ra một số giải pháp chính như giải pháp về khoa học kỹ thuật như Nghiên cứu, tổng kết những mô hình canh tác trên đất lúa có hiệu quả kinh tế cao, có thị trường tiêu thụ ổn định để tuyên truyền, hướng dẫn người sản xuất áp dụng; Hoàn thiện quy trình thâm canh đồng bộ các loại cây trồng chuyển đổi trên đất lúa; khuyến khích áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (GAP), ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao vào vùng quy hoạch chuyển đổi; Ưu tiên đầu tư các dự án khuyến nông nhằm khuyến khích thực hiện phương án chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa.
Ngoài ra, giải pháp hoàn thiện cơ sở hạ tầng các vùng chuyển đổi như đẩy mạnh công tác dồn điền, đổi thửa, hình thành các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn, gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm; hoàn chỉnh hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng các vùng sản xuất hàng hóa tập trung thực hiện phương án chuyển đổi; Mở rộng thực hiện các giải pháp tưới tiên tiến, tiết kiệm nước cho cây trồng trên đất lúa chuyển đổi; trọng tâm là khu vực Trung du miền núi phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên; Đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống phơi sấy, xay sát, kho dự trữ các sản phẩm cây trồng, ưu tiên trước hết là lúa gạo và ngô; hệ thống các công trình hạ tầng kỹ thuật phục vụ phương án chuyển đổi ở các vùng tập trung, chuyên canh sản xuất hàng hóa. /

T.H

 
Thống kê truy cập