Đến
nay các nhà khoa học chưa xác định chính xác nguyên nhân
gây ra hiện tượng trắng lá. Theo kết quả các mẫu phân
tích cho thấy hàm lượng chất hữu cơ khó phân hủy còn rất
cao. Hiện tượng trắng lá cây hiện nay tại khu vực này
vẫn tái diễn chứng tỏ ô nhiễm không khí và nguồn nước
vẫn còn nguy cơ kéo dài ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.
Nguyên
nhân do Khu công nghiệp Lê Minh Xuân mặc dù có hệ thống
tập trung xử lý nước thải được đấu nối với các Doanh nghiệp,
tuy nhiên tại thời điểm kiểm tra còn 19 doanh nghiệp chưa
hoàn tất đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải chung (có
thể do một số doanh nghiệp cố tình cố tình xả nước thải
chưa qua xử lý vào hệ thống thóat nước mưa khu công nghiệp).
Môi trường chỉ được cải thiện khi khu vực khu công nghiệp
được quản lý chặt chẻ việc xử lý chất thải và xử phạt
nghiêm những vi phạm về môi trường.
3)
Vùng cây ăn trái (CAT) ven sông Sài Gòn
a)
Hiện trạng vườn CAT ven sông Sài Gòn
Nhìn
chung, các vườn CAT ven sông Sài Gòn là vườn tạp, gồm
các loại cây chính như xoài, sầu riêng, măng cụt, chôm
chôm.
Vườn
CAT ven sông Sài Gòn ở Củ Chi, Q. Thủ Đức, Q2 vẫn sinh
trưởng phát triển tốt. Tuy nhiên tại huyện Hóc Môn và
quận 12 có một số vườn CAT sinh trưởng phát triển kém,
một số vườn có cây bị chết. Vườn CAT ở quận 12 bị chết
nhiều hơn. Các loại CAT bị chết là mít, sầu riêng, măng
cụt, dâu (đính kèm bảng kết quả điều tra)
Triệu
chứng cây bị chết: ban đầu cây sinh trưởng phát triển
kém, ít ra hoa đậu quả, lá nhỏ, biến vàng sau khô đọt,
khô cành, chết cả cây. Hiện tượng này đã có từ mùa mưa
2003 kéo dài đến nay chưa khắc phục được.
b)
Các yếu tố gây ô nhiễm
Kết
quả kiểm tra tình hình sinh trưởng vườn CAT vùng ven sông
Sài Gòn: nước bị ô nhiễm, đen, bị phèn nhất là mùa khô
như ở khu vực Rạch Tra xã Đông Thạnh và 1 phần ấp 1 xã
Nhị Bình. Hoặc ở Phường Thạnh Lộc, Thạnh Xuân.
Nguyên
nhân do nguồn nước bị ô nhiễm từ kênh Tham Lương. Đồng
thời do trồng cây ăn trái có lợi nhuận thấp nên nông dân
ít đầu tư chăm sóc, ít phân bón, không khai thông cống
rảnh và phòng trừ sinh vật hại (SVH) nên tiểu môi trường
càng xấu đi.
4.
Ảnh hưởng của việc sử dụng thuốc BVTV đối với môi trường
sinh thái
a)
Hiện trạng
-
Trên đồng ruộng chưa phát hiện các hóa chất 2,4 – D, 2,4,5
T trong nguồn nước một số vùng chuyên canh rau (Nhuận
Đức,….). và cũng chưa có tình trạng thuốc BVTV nhiễm độc
nước bề mặt, nước ngầm và nước sông.
-
Kết quả điều tra có > 70,8% nông dân không để vỏ chai
bao bì sau sử dụng trên đồng ruộng.
b)
Kết quả thực hiện công tác kiểm tra sử dụng thuốc và kiểm
tra dư lượng thuốc BVTV trong rau quả.
Công tác kiểm tra sử dụng thuốc
-
Thanh tra chuyên ngành Chi cục BVTV đã phối hợp với các
ban ngành địa phương kiểm tra và hướng dẫn nông dân đang
phun xịt thuốc BVTV theo 4 đúng tại các vùng sản xuất,
đặc biệt vùng RMN.
-
Kết quả qua 4 năm liên tục (2005-2008) chỉ phát hiện 8
hộ nông dân vi phạm về sử dụng thuốc BVTV, trong đó đã
chuyển hồ sơ và đề nghị UBND xã xử lý vi phạm hành chánh
với mức phạt 200.000 - 350.000đồng/ hộ như sau:
Chi
cục BVTV lấy mẫu rau kiểm tra nhanh dư lượng thuốc trừ
sâu (TTS) tại vùng sản xuất, kết quả đã cho thấy tỷ lệ
mẫu có dư lượng TTS vượt mức cho phép giảm dần theo năm,
từ 8,25% (2002) xuống còn 0% (6 tháng đầu năm 2008) như
sau:
Kết
quả trên cho thấy ô nhiễm môi trường, ô nhiễm sản phẩm
do thuốc BVTV đã làm giảm mối lo của các cấp chính quyền,
bởi kết quả thực hiện phối hợp giữa chính quyền địa phương
và Chi cục BVTV trong thời gian qua đã phát huy tốt hiệu
quả xã hội trong kiểm tra sử dụng thuốc BVTV trên đồng
ruộng.
II.
ĐỊNH HƯỚNG
1.
Vùng trồng RMN
-
Ban quản lý các dự án đô thị hóa nhanh chóng thực hiện
các dự án được duyệt để xóa bỏ các vùng quy hoạch treo,
được tạm khai thác bằng sản xuất rau muống nước ô nhiễm.
-
Trong khi chờ thực hiện các dự án, đề nghị: những vùng
có nguồn nước tưới có hàm lượng Fecal coliform vượt ngưỡng
cho phép, cần có biện pháp khắc phục nguồn nước ngăn chặn
nguồn nước đen, sử dụng nước giếng khoan để đảm bảo cho
rau được an toàn. Đặc biệt, cần tiến hành nhanh chóng
tại phường Thới An, là nơi có mẫu nước nhiễm chì vượt
mức cho phép.
-
Tư vấn nông dân chuyển đổi cây trồng khác có giá trị kinh
tế cao hơn (không phải là cây lương thực) phù hợp với
nguồn nước ô nhiễm và chờ thực hiện dự án.
-
Hướng dẫn và kiểm tra việc sử dụng thuốc BVTV theo đúng
quy định và xử lý nghiêm những trường hợp sử dụng thuốc
BVTV bừa bãi.
2.
Vùng xung quanh khu công nghiệp Lê Minh Xuân Ban quản
lý Khu công nghiệp Lê Minh Xuân:
-
Kiểm tra thường xuyên hệ thống thoát nước mưa và xử lý
chất thải tại các doanh nghiệp sản xuất ngành nghề có
nguy cơ gây ô nhiễm cao.
-
Phối hợp cơ quan thanh tra chuyên ngành kiểm tra xử phạt
nghiêm những trường hợp vi phạm môi trường.
-
Nạo vét lòng kênh nước thải dọc theo đường 11.
3.
Vùng trồng CAT ven sông Sài Gòn
-
Đề nghị Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường đánh giá
mức độ ô nhiễm nguồn nước sông Sài Gòn tại khu vực Hóc
Môn, Quận 12 vào những thời kỳ khác nhau trong năm. -
Sở Nông nghiệp và PTNT sẽ phối hợp với các Viện, Trường
nghiên cứu xác định nguyên nhân hiện tượng CAT chết dần
và xây dựng chương trình nghiên cứu cải tạo vườn CAT vùng
ven sông Sài Gòn.
4.
Sử dụng thuốc BVTV sử dụng thuốc
Chi
cục BVTV thường xuyên phối hợp địa phương tăng cường kiểm
tra hướng dẫn sử dụng thuốc 4 đúng, xử lý bao bì đúng
nơi quy định. Chuyển chính quyền địa phương xử phạt nghiêm
những trường hợp vi phạm sử dụng thuốc BVTV gây ô nhiễm
môi trường, ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng. |
