Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Sáng ngày 9/8, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường đã có buổi làm việc với ông Matthew Morell, Tổng giám đốc Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI). Cùng tiếp ông Matthew Morell có lãnh đạo Vụ Hợp tác Quốc tế, Viện Nghiên cứu Chính sách và Phát triển nông thôn, Cục Trồng trọt,…


Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường tặng quà kỷ niệm cho ông Matthew Morell - Tổng giám đốc IRRI

Mở đầu buổi tiếp, ông Matthew cảm ơn Chính phủ Việt Nam vì sự hợp tác với IRRI suốt 50 năm qua, trong cuộc hành trình 60 năm thành lập của IRRI. Hợp tác của IRRI với Việt Nam đã chuyển biến từ hợp tác truyền thống trong các lĩnh vực sản xuất lúa gạo, an ninh lương thực, cải thiện sinh kế người nông dân sang lĩnh vực mới là thực hiện cách tiếp cận theo chuỗi giá trị sản xuất lúa gạo, tiếp cận thị trường, giải quyết tham vọng quốc gia là giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất lúa gạo.

Mục đích của chuyến công tác lần này là gặp gỡ các quốc gia ASEAN tại hội nghị SOM để đưa ra Đề xuất Tăng cường hợp tác sản xuất lúa gạo trong các quốc gia ASEAN cũng như chọn tạo các loại giống lúa mới. Đề xuất này đã nhận được sự đồng thuận của 9 quốc gia sản xuất lúa gạo tại khu vực ASEAN. IRRI mong muốn Việt Nam sẽ ủng hộ trong việc mở rộng hợp tác đến các đối tác ASEAN+3 là Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc để hiện thực hóa tiềm năng của đề xuất này. Hiện nay, IRRI đang làm việc với Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc xây dựng đề xuất GEF 7 đưa lên Quỹ Môi trường Toàn cầu nhằm giải quyết vấn đề về khí hậu trong lĩnh vực sản xuất lúa gạo và mong được hợp tác chặt chẽ với Bộ NN&PTNT.

Nhận thức rõ những thách thức trong tương lai đến từ biến đổi khí hậu, làm sao để tăng giá trị cho người nông dân, cắt giảm khí nhà kính trong sản xuất nông nghiệp, bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường, ông Matthew cho rằng cần phải có giải pháp mang tính tích hợp. Định hướng chiến lược của IRRI toàn cầu là phối hợp với trung tâm sản xuất lúa gạo châu Phi và hỗ trợ tổ chức sản xuất lúa gạo toàn cầu độc lập. Được biết Việt Nam đang thực hiện chương trình hợp tác 5 năm với các nước châu Phi như Mô dăm bich, Xê nê gan sẽ là tiền đề tiến tới hợp tác tốt hơn nữa trong tương lai.

Về phía Bộ NN&PTNT, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường khẳng định IRRI trong những năm qua đã trở thành một trong những hạt nhân của cuộc cách mạng xanh trong công tác tạo giống và hệ thống canh tác để đảm bảo đủ lương thực cho thế giới, đặc biệt với châu Á là khu vực chiếm 60% dân số thế giới, chủ yếu là ăn cơm. Riêng Việt Nam đánh giá rất cao sự đóng góp của IRRI, mặc dù không có nhiều diện tích trồng lúa (đứng thứ 54 trên thế giới về đất lúa) nhưng Việt Nam vẫn vươn lên không những đủ lương thực tiêu dùng trong nước mà còn xuất khẩu ra thế giới. Đó chính là nhờ sự bền bỉ trong việc xây dựng hệ thống thủy lợi phù hợp với canh tác lúa, các nhà khoa học của IRRI đã cung cấp bộ giống lúa thích hợp với từng giai đoạn phát triển và Việt Nam đã triển khai được hệ thống khuyến nông và chuyển giao KHKT hiệu quả.

Trong đó, các giống lúa của IRRI đã giúp Việt Nam thay đổi nhanh về năng suất và sản lượng vào những năm thập niên 70. Công trình đánh giá bản đồ công nghệ gien cây lúa của Việt Nam trong năm 2015 cho thấy cơ bản tập đoàn giống lúa bắt nguồn từ việc chọn tạo, lai tạo của các nhà khoa học Việt Nam, với vật liệu ban đầu từ IRRI chiếm tỷ trọng lớn. Đây là nền tảng để Việt Nam hoàn toàn chủ động về chuỗi hệ sinh thái canh tác cây lúa. Bên cạnh đó, hệ thống canh tác được khuyến nghị bởi IRRI hoạt động hiệu quả, như là 3 giảm 3 tăng, IPM,…

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường đồng tình với ngài Tổng giám đốc rằng có nhiều vấn đề mới đặt ra cho chương trình hợp tác giữa Bộ và IRRI. Trước hết trong trung hạn có thể không xảy ra khủng hoảng thiếu lương thực nhưng tương lai Bộ trưởng nhận định đây vẫn là vấn đề hết sức nóng bỏng với loài người, với dự báo dân số thế giới có thể lên đến 9,4 tỷ người vào năm 2050.

Tác động của biến đổi khí hậu không chỉ cực đoan như kịch bản, thậm chí còn với tốc độ nhanh hơn nhiều, đây thực sự là thách thức đối với loài người. Và nông nghiệp sẽ là khu vực chịu tổn thương nhiều nhất, với cây lúa sẽ có rủi ro cao dù rằng chúng ta đang bước vào kỷ nguyên công nghệ 4.0 nhưng không thể cấy lúa trong nhà kính. Đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa và đô thị hóa quá nhanh như hiện nay dẫn đến nhiều hệ lụy bất cập và phân cấp xã hội, đe dọa nghiêm trọng đến ngành sản xuất lương thực.

Bộ trưởng đề nghị một số nội dung hợp tác với IRRI trong thời gian tới, bao gồm: thống nhất việc hình thành khung chính sách để đảm bảo ưu tiên người nông dân trồng lúa có cuộc sống như những người khác trong xã hội, đây là gốc rễ của vấn đề năng lực phát triển bền vững; định hướng nghiên cứu chọn tạo giống và hệ canh tác đòi hỏi phải nghiên cứu sâu hơn để thích ứng với BĐKH; khôi phục, bảo dưỡng, duy trì đa dạng sinh học cây lúa; chọn lọc thị trường để chuyển từ trọng tâm thị trường truyền thống của gạo Việt Nam ở châu Á sang các thị trường châu Phi và Nam Mỹ.

Ông Matthew hoàn toàn ủng hộ 4 nội dung hợp tác đề xuất nêu trên và tin tưởng rằng Việt Nam và IRRI còn nhiều dư địa để hợp tác sâu rộng hơn trong tương lai./.

NLA (Mard.gov.vn)



27611