Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác & PTNT Lê Đức Thịnh đề nghị các HTX phải chủ động thích ứng bằng nhiều giải pháp trong điều kiện bình thường mới.


Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác & PTNT Lê Đức Thịnh phát biểu tại Diễn đàn kết nối nông sản 970 phiên thứ 13

Những năm qua, khu vực kinh tế tập thể và hợp tác xã (HTX) có nhiều chuyển biến tích cực. Theo Cục Kinh tế hợp tác & PTNT, hiện 97,7% các HTX nông nghiệp đăng ký lại và chuyển đổi mô hình hoạt động theo Luật HTX năm 2012. Trong vòng 20 năm qua, 4.500 HTX yếu kém được giải thể, sáp nhập; thành lập mới 14.500 HTX nông nghiệp, đưa tổng số HTX nông nghiệp trên cả nước đạt khoảng 18.300.

Tính đến năm 2021, cả nước có 2.297 HTX nông nghiệp đã thành lập doanh nghiệp trong HTX, và khoảng 2.200 HTX ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, tương ứng 13% và 12% tổng số. Đặc biệt, có 4.339 HTX nông nghiệp đảm nhận bao tiêu nông sản, chiếm 24,5%, cao gấp 4-5 lần so với trước năm 2015.

Về hiệu quả hoạt động, mỗi HTX nông nghiệp cung cấp từ 7-16 dịch vụ, góp phần tăng thu nhập trung bình của hộ thành viên thêm 20%. Trong hơn 5.000 sản phẩm OCOP cả nước, có 39% số sản phẩm thuôc về các tổ hợp tác, HTX. Tổng vốn hoạt động của các HTX nông nghiệp hiện khoảng 29.425 tỷ đồng, bình quân mỗi HTX là 1,61 tỷ đồng. Năm 2020, doanh thu bình quân mỗi HTX là 2,44 tỷ đồng, cao gấp 5,64 lần so với năm 2001.

Bất chấp những kết quả này, việc gắn kết sản xuất với tiêu thụ trong khu vực kinh tế tập thể, HTX vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt trong giai đoạn bình thường mới như hiện nay. Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác & PTNT Lê Đức Thịnh cho rằng, các HTX cần phải chủ động thích ứng bằng nhiều giải pháp.

"Chúng ta cần xây dựng khu vực, thể chế phù hợp với nông thôn để hoàn thành những nhiệm vụ cho phát triển nông nghiệp; giúp đỡ, hỗ trợ những người nông dân chưa đủ điều kiện để làm ông chủ ngay trên chính cánh đồng của mình", ông Thịnh nói tại Diễn đàn kết nối nông sản 970 phiên thứ 13 ngày 27/11.

Trong xu thế công nghệ 4.0, nhiều HTX đã chủ động chuyển đổi mô hình hoạt động, tích hợp đa giá trị. Tuy nhiên, ông Thịnh khuyến cáo HTX không nên đi vào công đoạn lớn, nhiều rủi ro như thương mại hay chế biến sâu. Điều cần làm là tập trung sơ chế, hoàn thiện nguyên liệu cho doanh nghiệp thu mua đầu vào.

Lãnh đạo ngành nông nghiệp đề nghị các khu vực kinh tế tập thể, HTX tập trung xử lý các nghịch lý về vốn, công nghệ. Ông chia sẻ: “Một trong những câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất là không đủ vốn, không đủ công nghệ. Cần xác định là HTX có nguyên liệu, không có HTX thì doanh nghiệp không hoạt động được. HTX có thể yêu cầu doanh nghiệp đầu tư về công nghệ, có thể được chia sẻ vốn, máy móc”.

Nghịch lý về giá là khi HTX bắt buộc phải tăng chất lượng nông sản, tuân thủ quy trình an toàn, nhưng sản phẩm đầu ra phải bán tương tự giá của mặt hàng trôi nổi trên thị trường.

“Tôi nghe nhiều doanh nghiệp nói mua cao hơn 10-15%. Đó là điều đáng quý, song chưa chắc đủ lợi nhuận hay thậm chí là chi phí đầu vào. Nhiều HTX nói họ đành chấp nhận để lấy uy tín, hình ảnh. Như thế này khó duy trì chuỗi giá trị. Điều này cho thấy HTX và doanh nghiệp phải ngồi lại với nhau để tính đường lâu dài”, ông Thịnh nói.

So với khu vực kinh tế khác, khu vực kinh tế tập thể, HTX tăng trưởng còn chậm, tỷ lệ đóng góp vào GDP chưa đáp ứng yêu cầu. Phần lớn tổ chức có quy mô nhỏ, sức cạnh tranh yếu; hạn chế về khả năng huy động nguồn lực từ thị trường để đầu tư sản xuất kinh doanh; phát triển không đồng đều giữa các vùng miền, khu vực nông nghiệp và phi nông nghiệp; số lượng HTX tăng nhưng số lượng thành viên giảm, sự gắn kết lợi ích giữa các thành viên và HTX chưa cao…

Trên cơ sở đó, qua Diễn đàn kết nối nông sản 970, lãnh đạo ngành nông nghiệp sẽ phối hợp cùng HTX, các doanh nghiệp kết nối, quảng bá xúc tiến tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp cho các HTX, trang trại nông nghiệp và nông dân; nâng cao vai trò của HTX nông nghiệp trong tổ chức sản xuất, kết nối cung ứng tiêu thụ nông sản; phát triển các chuỗi giá trị nông sản thông qua liên kết với sự tham gia của các HTX nông nghiệp.

Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác & PTNT Lê Đức Thịnh cho biết, khu vực kinh tế tập thể, HTX cần phát triển dựa trên 4 yếu tố. Thứ nhất, là đầu tư cho nguồn nhân lực. Thứ hai, là nâng cao tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp theo hướng an toàn, tích hợp đa giá trị, thực hiện kinh tế nông nghiệp tuần hoàn. Thứ ba, là đổi mới tư duy trong kinh doanh và liên kết, cần tiếp tục mở rộng quy mô của các HTX thông qua nhiều giải pháp khác nhau, từ tăng thành viên đến việc kết hợp với các HTX khác trong cùng lĩnh vực để mở rộng kinh doanh và hợp tác trong các hệ sinh thái.

Thứ tư, là thay đổi tư duy trong liên kết với các doanh nghiệp đầu ra, cần phải tăng tính cam kết, chia sẻ giữa HTX và các doanh nghiệp đầu vào, đầu ra.

Đặc biệt, ông Thịnh nhấn mạnh tới những hợp tác cụ thể, không chỉ là câu chuyện bán hàng mà còn là sự hỗ trợ, tương tác của hai bên trong việc xử lý vốn, xử lý công nghệ.

"Chỉ có tăng quy mô, chuẩn hóa sản xuất, nâng cao năng lực thì các HTX mới có thể thích ứng được với giai đoạn mới", Cục trưởng Lê Đức Thịnh nêu quan điểm.

(NNVN)



30106